AI đang dần chuyển từ vai trò hỗ trợ sang tự đưa ra quyết định.

Đó là lý do ngày càng nhiều ngân hàng trung ương và cơ quan quản lý tài chính bắt đầu lên tiếng cảnh báo về Agentic AI – thế hệ AI có khả năng tự phân tích, lập kế hoạch và thực hiện hành động mà không cần con người can thiệp liên tục.

Agentic AI là gì?

Khác với chatbot chỉ trả lời câu hỏi, Agentic AI có thể:

• Tự thu thập dữ liệu.
• Tự phân tích thị trường.
• Tự đưa ra quyết định.
• Tự thực hiện giao dịch.
• Tự điều chỉnh chiến lược khi điều kiện thay đổi.

Nói cách khác, AI không chỉ “đề xuất” mà còn có thể trực tiếp hành động.

Tại sao các ngân hàng trung ương lại lo ngại?

Theo nhiều nhà quản lý tài chính, tốc độ phát triển của Agentic AI đang vượt xa khả năng xây dựng quy định.

Nếu nhiều tổ chức tài chính cùng sử dụng các hệ thống AI có cách ra quyết định tương tự, thị trường có thể phản ứng đồng loạt trước cùng một sự kiện.

Điều này có nguy cơ khiến các đợt biến động trở nên mạnh và nhanh hơn bình thường.

Rủi ro lớn nhất là gì?

• Nhiều AI cùng đưa ra quyết định giống nhau.
• Khuếch đại biến động thị trường.
• Tăng nguy cơ bán tháo hàng loạt.
• Khó xác định ai chịu trách nhiệm khi AI gây thiệt hại.
• Quy định hiện tại chưa theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ.

Đây đều là những vấn đề mà các nhà quản lý cho rằng cần được chuẩn bị từ sớm.

Không chỉ là giao dịch tự động

Agentic AI có thể được ứng dụng trong rất nhiều lĩnh vực tài chính như:

• Quản lý danh mục đầu tư.
• Đánh giá rủi ro.
• Cho vay.
• Phát hiện gian lận.
• Tư vấn tài chính.

Nếu các hệ thống này hoạt động thiếu kiểm soát, tác động có thể lan rộng trên toàn thị trường.

Cơ quan quản lý muốn gì?

Thay vì cấm Agentic AI, các ngân hàng trung ương muốn xây dựng những “hàng rào an toàn” để công nghệ phát triển theo hướng có kiểm soát.

Một số đề xuất đang được thảo luận gồm:

• Tăng cường giám sát các hệ thống AI.
• Yêu cầu doanh nghiệp minh bạch cách AI đưa ra quyết định.
• Xác định rõ trách nhiệm của con người khi AI gặp sự cố.
• Xây dựng cơ chế ứng phó khi AI gây biến động lớn cho thị trường.

AI vẫn là xu hướng không thể đảo ngược

Dù còn nhiều lo ngại, hầu hết các chuyên gia đều đồng ý rằng AI sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong lĩnh vực tài chính.

Vấn đề không còn là có nên sử dụng AI hay không, mà là làm thế nào để công nghệ này phát triển an toàn và minh bạch hơn.

Kết luận

Agentic AI hứa hẹn giúp ngành tài chính hoạt động hiệu quả hơn, nhưng cũng mang đến những rủi ro hoàn toàn mới.

Khi AI có thể tự đưa ra quyết định và thực hiện hành động, các cơ quan quản lý cho rằng thị trường cần những quy định phù hợp để hạn chế nguy cơ khuếch đại biến động và đảm bảo vẫn luôn có con người chịu trách nhiệm cuối cùng.